مهدى سليمانى آشتيانى / محمد حسين درايتى
97
مجموعه رسائل در شرح احاديثى از كافى (فارسى)
ترتيب مشيخة من لا يحضره الفقيه ، « 1 » منتخب مجازات النبوية « 2 » و رسالهاى در غنا ، « 3 » از آثار شيخ است كه در الذريعة ذكر نشده است و همچنين كتاب الرجال او نيز كه به تازگى چاپ شده است در الذريعة به ملا مراد كشميرى يكى از شاگردان شيخ ، نسبت داده شده است . « 4 » درگذشت محدث عالى مقام شيعه شيخ حر عاملى سرانجام در روز بيست و يكم ماه رمضان 1104 ق در هفتاد و يك سالگى چشم از جهان فرو بست . برادرش شيخ احمد بن حسن حر عاملى ( زنده در 1120 ق ) صاحب الدر المسلوك بر او نماز گزارد و در صحن سقاخانهء آستان قدس رضوى عليه السلام به خاك سپرده شد . « 5 » رسالهء حاضر مقبولهء عمر بن حنظله كه كلينى به طريق خود در الكافي نقل كرده است ، همواره مورد توجه و استدلال دانشمندان اصول و فقه بوده است . فرازى از اين روايت چنين است : . . . وَإِنَّمَا الامُورُ ثَلاثَةٌ : أمْرٌ بَيِّنٌ رُشْدُهُ فَيُتَّبَعُ ، وَأمْرٌ بَيِّنٌ غَيُّهُ فَيُجْتَنَبُ ، وَأمْرٌ مُشْكِلٌ يُرَدُّ
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطى مدرسه صدر بابل ، ص 50 ؛ فهرست نسخههاى خطى كتابخانه ملى ملك ، ج 6 ، ص 491 . در فهرست اخير اين رساله به اشتباه « اجازه شيخ حر به ميرزا محمّد صالح رضوى » معرفى شده است . ( 2 ) . فهرست آستان قدس رضوى ، ج 5 ( چاپ جديد ) ، ص 312 . ( 3 ) . فهرست ملك ، ج 9 ، ص 144 ، با عنوان شرح حديث الترجيع ؛ فهرست نسخههاى خطى كتابخانه وزيرى يزد ، ج 5 ، ص 1551 ، با عنوان رسالة فى تأويل حديث الترجيع . اين رساله با استفاده از نسخهء كتابخانهء آية اللَّه فاضل خوانسارى در ميراث فقهى به چاپ رسيده است . ن . ك : فهرست نسخههاى خطى كتابخانه آية اللَّه فاضل خوانسارى ، ج 1 ، ص 203 ؛ ميراث فقهى ( 1 ) ، ص 100 - 184 . ( 4 ) . الذريعة ، ج 10 ، ص 141 ؛ مصفى المقال ، ص 455 ؛ الرجال ، شيخ حر عاملى ، تحقيق : على فاضلى ، قم : دارالحديث ، 1358 . ( 5 ) . الفوائد الرضويه ، ص 476 .